Menu

وضعیت حقوقی آب هلمند؛ چالش‌ها و فرصت‌ها

افغانستان با ایران دو حوزه‌ی آبی مشترک به نام هلمند و هریرود دارد. برای مدت طولانی بر سر چگونه‌گی استفاده از منابع در حوزه‌های آبی مشترک میان افغانستان و ایران اختلاف نظر وجود داشته است؛ این اختلاف نظر در سال ۱۳۵۱ در زمان حکومت محمد ظاهر، زمانی که افغانستان به لحاظ ثبات سیاسی و امنیتی در وضعیت بهتری قرار داشت و روابط با همسایه‌ها مبتنی بر برخی اصول و ارزش‌های همسایه‌گی قرار داشت، منجر به امضای معاهده‌ای میان افغانستان و ایران شد.

محمدموسا شفیق، صدراعظم وقت افغانستان و امیر عباس هویدا، نخست‌وزیر وقت ایران معاهده‌ی ۱۲ ماده‌ای را -که دو پروتوکول ۱۳ ماده‌ای  و ۱۱ ماده‌ای  نیز بر آن افزوده شده است- امضا کرده بودند. در آن پروتوکول‌ها به وضعیت حقوقی، وضعیت آب متناسب با بارنده‌گی در فصول سال، چگونه‌گی استفاده از ظرفیت‌های آبی و مقدار سهم و حقابه‌ی ایران و حقوق و وجایب دو جانب پرداخته شده است و میکانیزم‌های حل‌وفصل  اختلافات را نیز پیشبینی کرده است.

بر بنیاد معاهده‌ی ۱۳۵۱، سال آبی مدتی است که از اول اکتوبر تا پایان سال بعدی در نظر گرفته می‌شود و سه نوع سال آبی را تصریح کرده است. سال نورمال آب، سال فوق نورمال آب و سال غیر نورمال آب متناسب با سنجش میزان بارنده‌گی و محاسبه‌ی دستگاه آب‌شناسی رود هلمند.

مجموع مقدار آبی که در سال نورمال آب و فوق نورمال آب از طرف افغانستان به ایران داده می‌شود، ۲۲ متر مکعب در هر ثانیه است. با در نظر داشت روابط نیک میان ایران و افغانستان ۴ مترمکعب اضافی به گونه‌ی حسن نیت نیز داده شد. رقم مجموع آن به ۲۶ متر مکعب در هر ثانیه و مجموع کلی  آن در هر سال ۸۲۰ ملیون متر مکعب در سال می‌شود.

(Visited 6 times, 1 visits today)

دانلود سند

نوشته های مرتبط